تشخیص مجلات تقلبی

آشنایی با روشهای تشخیص مجلات تقلبی

چند سالی است که چاپ مقالات علمی در مجلات داخل و خارج کشور (ISI)  از اهمیت ویژه ای بر خور دار شده است،این مجلات عموما به این سبک عمل می کنند که از نام و نشان مجلات علمی معتبر سوء استفاده می کنند.

بسیاری از مجلات علمی معتبری وجود دارند که وب سایت ندارند، این مجلات Fake از این فرصت استفاده می کنند و با طراحی یک وب سایت، نام و نشان تجاری مجلات معتبر را جعل می کنند و یا اینکه مشابه نام وب سایت رسمی مجلات معتبر با تغییر املای یک یا چند حرف وب سایتی با آدرسی مشابه طراحی می کنند و با تنظیم گرافیکی مشابه مجله اصلی و با ایجاد آرشیو مقالات مجله اصلی، درج ISSN مجله اصلی و اعمالی مشابه این تلاش می کنند تا از نام و نشان آن مجموعه استفاده نمایند.

در اصطلاح علمی ژورنال هایی هستند که با نام hijacked journals شناخته می شوند.این مجلات تقلبی بوده و در اصطلاح عامیانه Fake می باشند.

بنابراین راههای برای شناسایی این مجلات تقلبی وجود دارد که در ذیل به چند مورد از این موارد اشاره می کنیم.

1.   شاید یکی از بهترین راهکارهای تشخیص مجلات تقلبی مراجعه به فهرست مجلات منتشرشده توسط وزرات علوم و وزارت بهداشت باشد. این دو وزارتخانه در بازه‌های زمانی مشخص فهرست مجلات معتبر را به همراه آدرس سایت آن‌ها منتشر می‌کنند.

2.  توجه به نشانی و دامِین مجلات و زمان ایجاد آن‌ها همچنین توجه به آدرس مجلات که مجلات جعلی گاهی با کم و زیاد کردن یک حرف وب‌سایتی مشابه ایجاد می‌کنند؛ اعتبار سایت مجله و دامین را درwww.whois.com می‌توان بررسی کرد، به مالک سایت مجله توجه کنید (مثلاً مالک یک مجله آمریکایی فردی ایرانی یا هندی باشد جای شک وجود دارد)؛ سایت www.whatsmypr.net  اعتبار سایت‌ها را نشان می‌دهد، هرچه عددی که نشان می‌دهد بزرگتر باشد اعتبار سایت بیشتر است.

3. اطلاعات مندرج در سایت مجلات نظیر «تماس با ما»، «آرشیو مجلات»، «درباره نشریه» و ... توجه کنیم.

4. عدم انطباق تاریخ آرشیو با تاریخ راه‌اندازی مجله می‌تواند نشانی از مجلات قلابی باشد.

5. بررسی مجلات به خصوص با جستجوی نام مجلات در گوگل؛ گاهی اطلاعات خوبی می‌توان از این طریق راجع به مجله کسب کرد.

6.  مجلات معتبر هیچ‌گاه به راحتی و بدون ارسال کامنت و ویرایش، مقاله‌ای را چاپ نمی‌کنند پس اگر بدون قید و شرط ایمیل تبریک پذیرش مقاله و درخواست ارسال هزینه از شما شد، جای شک و تأمل وجود دارد.

7. از زمان ارسال مقاله تا دریافت پذیرش توسط مجلات جعلی معمولاً به‌طور غیرعادی کم است.

8. ارسال ایمیل از طرف یک مجله معتبر و درخواست چاپ مقاله‌تان در آن مجله، برای یک مجله معتبر تردید برانگیز است.

9. نبود تنوع در ملیت نویسندگان و یکنواختی ملیت اکثر نویسندگان می‌تواند نشان مجلات کم‌اعتبار باشد.

10. وجود تنوع موضوعی در مقالات مورد پذیرش توسط سایت یکی از شاخصه‌های آشکار شماری از مجلات تقلبی است.

11-نبود نظم و انسجام در چاپ مقالات و خالی بودن جای تعدادی از مقالات در هر شماره هم می‌تواند دلیلی برای تقلبی بودن مجلات باشد.

توج داشته باشید که این نوع مجلات نمی توانند پیشینه طول و درازی داشته باشند چون معمولا با گذشت زمان ماهیت Fake آنها برملا می شود.