فهرست مجلات و انتشارات جعلی و نامعتبر

🧪 مجلات جعلی چه مجلاتی هستند؟

مجلات جعلی نشریاتی هستند که بدون رعایت استانداردهای علمی و اخلاق نشر فعالیت می‌کنند. برخلاف ژورنال‌های معتبر که دارای داوری تخصصی واقعی، ساختار علمی مشخص، هیئت تحریریه معتبر و نمایه‌سازی رسمی هستند، مجلات شکارچی معمولاً فاقد فرآیند علمی واقعی‌اند و هدف اصلی آن‌ها دریافت هزینه از نویسندگان است.

ویژگی‌های رایج این نشریات:

❌ داوری صوری یا کاملاً غیرفعال
❌ پذیرش غیرمنطقی سریع
❌ تمرکز بر دریافت APC (هزینه چاپ)
❌ ادعاهای نمایه‌سازی جعلی
❌ اطلاعات ناقص یا گمراه‌کننده

🔍 چرا تشخیص مجلات جعلی دشوار شده است؟

مجلات نامعتبر امروزی بسیار حرفه‌ای‌تر از گذشته عمل می‌کنند. بسیاری از آن‌ها:

✅ وب‌سایت‌های کاملاً شبیه ژورنال‌های واقعی دارند
✅ نام‌هایی مشابه نشریات معتبر انتخاب می‌کنند
✅ لوگوهای پایگاه‌های نمایه‌سازی را جعل می‌کنند
✅ هیئت تحریریه ساختگی معرفی می‌کنند
✅ ایمیل‌های شخصی‌سازی‌شده ارسال می‌کنند

ظاهر حرفه‌ای دیگر نشانه اعتبار نیست.

🚩 نشانه‌های هشداردهنده مجلات و ناشران نامعتبر

پژوهشگران باید نسبت به علائم خطر حساس باشند. مهم‌ترین هشدارها:

⚠️ وعده پذیرش بسیار سریع (چند روزه)
⚠️ ایمیل‌های تبلیغاتی مکرر و عمومی
⚠️ ادعای نمایه‌سازی بدون لینک رسمی
⚠️ Impact Factor غیرواقعی
⚠️ نبود اطلاعات تماس معتبر
⚠️ هزینه‌های نامشخص یا ناگهانی
⚠️ حوزه‌های موضوعی بیش‌ازحد گسترده
⚠️ هیئت تحریریه نامعتبر یا ناشناس

💡 قانون طلایی: پذیرش آسان = احتمال خطر بالا

✅ معتبرترین روش‌های بررسی اعتبار ژورنال

بررسی اعتبار باید مبتنی بر منابع رسمی باشد:

✔ بررسی در Scopus

وجود مجله در Scopus یکی از معیارهای مهم اعتبار است. اما باید مستقیماً از سایت Scopus جستجو شود، نه صرفاً ادعای مجله.

✔ بررسی در Web of Science (WoS)

نمایه شدن در WoS معیار مهم دیگری است. مجلات جعلی معمولاً از نام‌های مشابه سوءاستفاده می‌کنند.

✔ بررسی در DOAJ

برای مجلات Open Access، حضور در DOAJ نشانه مثبتی است.

✔ بررسی ناشر در COPE

عضویت ناشر در COPE نشان‌دهنده پایبندی به اخلاق نشر است.

✔ بررسی ISSN واقعی

ISSN باید معتبر و قابل پیگیری باشد.

🧠 تفاوت مجلات ضعیف، نوپا و جعلی

همه مجلات کم‌اعتبار «جعلی» نیستند.

✅ مجلات نوپا: ممکن است نمایه نباشند اما فرآیند علمی واقعی دارند
✅ مجلات ضعیف: کیفیت متوسط دارند ولی واقعی‌اند
❌ مجلات جعلی: اساساً فاقد داوری و استاندارد علمی‌اند

تشخیص این تفاوت بسیار مهم است.