سینا ترجمه:یکی از سوالات مهمی که ممکن است برای هر دانش پژوهشی ایجاد شود، این است که چرا یک مقاله علمی باکیفیت هم ریجکت میشود! ریجکت مقاله عوامل بسیاری دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
همانطور که میدانید، یکی از مهمترین فعالیت های محققان و پژوهشگران در سراسر جهان، چاپ مقالات علمی به واسطه پژوهش ها و یافته های جدیدشان است. این مقالات بسیار با ارزش هستند و میتوانند پایه گذار تحولات بزرگ در علوم مختلف باشند. نگارش مقاله برای دانشجویان هم اهمیت بسزائی دارد و آنها میتوانند با چاپ مقاله در مجلات معتبر، رزومه پژوهشی خود را تقویت کنند، از رساله خود دفاع کنند، فارغ التحصیل شوند و یا از دانشگاه های معتبر داخلی و خارجی اپلای بگیرند. این تنها بخش بسیار کوچکی از مزایای چاپ مقاله است؛ اما چاپ مقاله در مجلات معتبر داخلی و خارجی به هیچ عنوان راحت نیست. سالانه تعداد زیادی مقاله به این نشریات ارسال میشوند و درصد قابل توجهی از آنها به دلایل مختلف ریجکت میشوند. ریجکت مقاله بدلیل ضعف علمی و محتوای سطح پایین قابل پیشبینی است، اما در برخی موارد دیده شده با اینکه نویسنده، برای جمع آوری اطلاعات، پژوهش و تدوین مقاله زحمات زیادی کشیده، متاسفانه مقاله با محتوای علمی بالا هم ریجکت میگردد. میخواهیم در ادامه در مورد دلایل ریجکت مقالات علمی با کیفیت صحبت کنیم.

ریجکت شدن مقاله علمی، حتی زمانی که پژوهش از نظر محتوایی قوی، دادهها معتبر و نتایج ارزشمند هستند، یکی از واقعیتهای رایج در مسیر انتشار علمی است. بسیاری از نویسندگان تصور میکنند اگر مقاله از نظر علمی «خوب» باشد، حتماً پذیرفته میشود؛ در حالی که فرآیند داوری و تصمیمگیری در مجلات علمی بسیار پیچیدهتر از صرف کیفیت علمی است.
در این راهنمای جامع، تمام دلایل اصلی و فرعی ریجکت مقاله—از مرحله انتخاب مجله تا داوری نهایی—بهصورت کامل، جزئینگر و کاربردی توضیح داده شده است؛ بهگونهای که پژوهشگر پس از مطالعه این محتوا بتواند ریشه واقعی ریجکت مقاله خود را شناسایی و اصلاح کند.
ریجکت مقاله علمی پدیدهای چندبعدی است که الزاماً به معنای ضعف علمی پژوهش نیست. بسیاری از مقالات با کیفیت به دلایلی مانند عدم تطابق با اهداف و دامنه مجله، اشکالات ساختاری، ضعف در نگارش علمی، مشکلات روششناسی، نبود نوآوری کافی، انتخاب نادرست مجله، بیتوجهی به اصول اخلاق پژوهش و پاسخگویی نامناسب به داوران رد میشوند. در این محتوا، مهمترین و پرتکرارترین دلایل ریجکت مقاله بهصورت تفصیلی بررسی شده و نشان داده میشود که چگونه بیتوجهی به جزئیات نشر علمی میتواند حتی پژوهشهای ارزشمند را از مسیر پذیرش خارج کند. این راهنما برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و داوطلبان دکتری طراحی شده و میتواند بهعنوان یک مرجع کامل برای کاهش ریسک ریجکت مقاله مورد استفاده قرار گیرد.


یکی از مهمترین و شایعترین دلایل ریجکت مقاله، عدم همراستایی دقیق مقاله با اهداف و دامنه موضوعی مجله است. این مشکل حتی برای مقالاتی با کیفیت علمی بالا نیز رخ میدهد و معمولاً منجر به ریجکت اولیه (Desk Reject) میشود.
بسیاری از نویسندگان تنها با دیدن عنوان کلی مجله یا نمایه آن اقدام به ارسال مقاله میکنند، در حالی که Aims & Scope مشخص میکند:
مجله دقیقاً چه موضوعاتی را میپذیرد
چه رویکردها و روشهایی را ترجیح میدهد
چه نوع مقالاتی خارج از دامنه آن است
حتی اختلاف جزئی در تمرکز موضوعی یا روش تحقیق میتواند باعث شود سردبیر مقاله را بدون ارسال به داور رد کند.
یکی از دلایل بسیار مهم ریجکت مقاله، ناتوانی مقاله در انتقال شفاف ایده علمی است. داوران انتظار ندارند مقاله ادبی باشد، اما انتظار دارند متن:
دقیق
روان
منسجم
و مطابق استانداردهای نگارش علمی
باشد.
مشکلات زبانی، ترجمه تحتاللفظی، جملات طولانی و مبهم، استفاده نادرست از اصطلاحات تخصصی و نبود ارتباط منطقی بین بخشهای مقاله، باعث میشود داوران نتوانند بهراحتی کیفیت علمی پژوهش را تشخیص دهند و در نهایت، مقاله را رد کنند.


روش تحقیق ستون فقرات مقاله علمی است. حتی اگر موضوع جذاب و نتایج مهم باشند، روش ضعیف یا مبهم کل مقاله را زیر سؤال میبرد.
اشکالات رایج روششناسی شامل:
عدم توجیه حجم نمونه
ابزار گردآوری داده نامعتبر
تحلیل آماری نادرست یا ناقص
نبود توضیح کافی درباره مراحل اجرا
داوران معمولاً روش تحقیق را با دقت بسیار بالا بررسی میکنند، زیرا این بخش نشاندهنده اعتبار علمی نتایج است.
یکی از دلایل پنهان اما بسیار تعیینکننده ریجکت مقاله، تکراری بودن پژوهش یا نداشتن سهم علمی مشخص است. داوران بهدنبال مقالهای هستند که:
مسئله جدیدی را بررسی کند
یا زاویه دید تازهای ارائه دهد
یا شکاف مشخصی در ادبیات پژوهش را پر کند
مقالهای که فقط یافتههای قبلی را تکرار کند، حتی اگر درست اجرا شده باشد، شانس پذیرش پایینی دارد.


هر مجله ساختار خاصی برای مقاله دارد و انتظار دارد نویسنده دقیقاً از آن پیروی کند. مشکلات ساختاری شامل:
مقدمهای بدون بیان مسئله روشن
نتایجی که تحلیل نشدهاند
بخش بحث (Discussion) ضعیف یا تکراری
نتیجهگیری کلیشهای و غیرتحلیلی
این ضعفها نشان میدهد نویسنده تسلط کافی بر منطق نگارش علمی ندارد.
مرور ادبیات علمی نشاندهنده آگاهی پژوهشگر از وضعیت دانش موجود است. داوران بررسی میکنند:
آیا منابع بهروز هستند؟
آیا پژوهشهای کلیدی حوزه پوشش داده شدهاند؟
آیا ارتباط منطقی بین منابع و مسئله پژوهش وجود دارد؟
منابع ضعیف یا قدیمی، اعتبار مقاله را کاهش میدهد و داور را نسبت به عمق علمی پژوهش بدبین میکند.


هرگونه تخلف اخلاقی، حتی جزئی، میتواند منجر به ریجکت قطعی شود. مواردی مانند:
مشابهت بالا و سرقت علمی
ارسال همزمان مقاله به چند مجله
دستکاری یا جعل دادهها
عدم اعلام تضاد منافع
این مسائل نهتنها باعث رد مقاله میشوند، بلکه ممکن است به محرومیت علمی نویسنده نیز منجر شوند.
کاورلتر اولین سندی است که سردبیر مطالعه میکند. کاورلتر ضعیف که:
شخصیسازی نشده
به Aims & Scope اشاره نکرده
ارزش مقاله را برجسته نکرده
میتواند باعث ریجکت مقاله قبل از داوری شود، حتی اگر متن مقاله قوی باشد.


بسیاری از مقالات پس از دریافت «اصلاحات» ریجکت میشوند، زیرا نویسنده:
به همه نظرات پاسخ نداده
تغییرات را اعمال نکرده
یا لحن غیرحرفهای داشته است
نحوه پاسخگویی به داوران بخشی از فرآیند ارزیابی علمی است.
گاهی مقاله علمی با کیفیت است، اما:
سطح مجله بسیار بالاتر از مقاله است
یا نوع مقاله با سیاست مجله همخوانی ندارد
یا مخاطبان مجله با موضوع پژوهش بیارتباطاند
در این شرایط، ریجکت تقریباً اجتنابناپذیر است.

یکی از مهمترین دلایل ریجکت مقاله، ارسال مقاله به مجله اشتباه است. شما هر چقدر هم که مقاله خوبی نوشته باشید اگر به مجله هم موضوع با مقاله ارسال نکنید قطعا نتیجه خوب نخواهد بود. باید قبل از سابمیت مقاله، به دقت اهداف و اسوپ مجله بررسی و با مقاله تطبیق داده شود.
اگر مقاله خود را به مجلات بین المللی ارسال میکنید، حتما باید به ترجمه مقاله دقت کنید. ممکن است مقاله شما بسیار قوی باشد اما اگر ترجمه تخصصی نداشته باشد، به مشکل میخورد. داوران برای اینکه بتوانند داوری درستی انجام دهند، نیاز دارند تا محتوای مقاله را بخوبی مطالعه و درک کنند و اگر متن مقاله نامفهوم باشد؛ قطعا ریجکت خواهد شد.
باید بدانید یکی از حساست های داوران مجلات علمی، روی جدید بودن موضوع مقاله است. ممکن است مقاله شما مقاله خوبی باشد اما تکراری بودن موضوع باعث میشود داوران مقاله را رد کنند. اگر موضوع هم تکراری باشد باید نتایج جدیدی ارائه دهد.
منابع قدیمی: برای اینکه مقاله بروز باشد، باید به کتاب ها و مقالات جدید ارجاع داده شود و مقاله ای که از منابع قدیمی استفاده کند قطعا ریجکت خواهد شد.
یکی از مواردی که در سالهای اخیر بسیار بچشم آمده، ریجکت مقالات به دلیل تحریم های کشور های غربی است. بارها دیده شده مقالات خوب بدون بررسی اولیه به نویسنده بازگشت داده میشوند. بهتر است قبل از ارسال مقاله، آرشیو مجله چک شود که آیا قبلا این مجلات، مقالات ایرانی را چاپ کرده اند یا نه!


اگر به دنبال اخذ پذیرش و چاپ مقالهتان در مجلات معتبر داخلی و خارجی هستید، سینا ترجمه با سابقه طولانی در این زمینه، خدمات ویژهای ارائه میدهد. این موسسه، با معرفی رایگان بهترین مجلات مرتبط با مقاله شما، در کوتاهترین زمان ممکن، فرایند چاپ را تسهیل میکند. شما میتوانید به صورت آنلاین، فایل مقالهتان را به کارشناسان ما تحویل دهید تا مراحل چاپ در مجلات معتبر آغاز شود. لازم به ذکر است، هزینههای دریافت شده، دقیقاً مطابق با تعرفههای مجلات است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پذیرش و چاپ مقاله در مجلات داخلی و خارجی، میتوانید از طریق تماس تلفنی، ایمیل، شبکههای اجتماعی (واتساپ، اینستاگرام و تلگرام) با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

راههای ارتباطی با ما
بله، حتی مقالات قوی نیز ممکن است چند بار ریجکت شوند.
ریجکت اولیه، چون نشاندهنده مشکل بنیادی در انتخاب مجله یا ساختار مقاله است.
بله، پس از اصلاح اساسی و انتخاب مجله مناسب.
انتخاب درست مجله و تطابق کامل مقاله با Aims & Scope.