نحوه نوشتن روش کار مقالات ISI

راهنمای جامع، کاربردی و مرحله‌به‌مرحله برای پژوهشگران

بخش روش کار یا Methodology قلب یک مقاله علمی است و به داوران و خوانندگان نشان می‌دهد که پژوهش شما چگونه طراحی و اجرا شده است. این بخش نشان‌دهنده اعتبار علمی، قابلیت تکرار و صحت نتایج پژوهش است. بسیاری از مقالات ISI به دلیل ضعف در این بخش، حتی با نتایج عالی، رد می‌شوند. بنابراین نوشتن روش کار با دقت، شفافیت و استانداردهای علمی اهمیت زیادی دارد.

بخش روش کار نه تنها مسیر اجرای پژوهش را شرح می‌دهد، بلکه معیارهای زیر را نیز به داوران ارائه می‌کند:

1. قابلیت تکرار تحقیق: پژوهشگر دیگر باید بتواند با خواندن روش کار، مطالعه شما را بازتولید کند. این یکی از ارکان اصلی مقالات معتبر ISI است.

2. اعتبار علمی: ارائه دقیق ابزار، مراحل و روش تحلیل، نشان‌دهنده دقت و برنامه‌ریزی علمی نویسنده است.

3. شفافیت پژوهش: روش کار روشن و گام‌به‌گام، از ابهام و نقد داوران جلوگیری می‌کند.

4. اطمینان از صحت نتایج: یک روش استاندارد باعث می‌شود یافته‌ها قابل اعتماد باشند و نتایج پژوهش علمی‌تر به نظر برسند.

روش تحقیق: از بین روش های مختلف تحقیق ( روش میدانی ، تاریخی ، مورد پژوهی و ...) یک روش را انتخاب کنید

1. جامعه آماری: توضیحاتی را به تفکیک جنس و سن و ... از جامعه ی آماری بدهید.

2. نمونه و روش نمونه گیری: در این بخش حجم نمونه ها را به همراه دموگرافیک یا جمعیت شناختی مشخص کرده و افت احتمالی نمونه ها را ارائه میدهیم.در این بخش باید از نمودارها و جداول مرتبط ، برای درک بهتر میزان افت آزمودنی ها در هر بخش پژوهش استفاده کرد.

3. ابزار های استفاده شده در پژوهش : زمانی که از یک ابزار استاندارد استفاده می کنید ، باید به مشخصات اشاره کنید.

4. جمع آوری داده ها : باید مراحل جمع آوری داده ها را به ترتیب بیان کرده و راه های استفاده از آنها را در پژوهش شرح دهیم

5. راه های تجزیه و تحلیل داده ها: در این بخش ، آزمون های مورد استفاده برای تحلیل داده ها را بیان می کنیم.

📝 ساختار کامل بخش Methodology

نوشتن روش کار باید سازماندهی شده، شفاف و مرحله‌به‌مرحله باشد. ساختار رایج شامل موارد زیر است:

1️⃣ طراحی پژوهش (Research Design)

طراحی پژوهش پایه و اساس مقاله شماست و مشخص می‌کند چگونه مسئله پژوهش بررسی می‌شود.

در این قسمت باید توضیح دهید که پژوهش شما:

• توصیفی (Descriptive) است که صرفاً وضعیت موجود را بررسی می‌کند،

• تحلیلی (Analytical) است که به بررسی روابط و دلایل پدیده‌ها می‌پردازد،

• آزمایشی (Experimental) است که تأثیر یک متغیر بر دیگری سنجیده می‌شود،

• یا مقایسه‌ای (Comparative) است که گروه‌ها یا شرایط مختلف را با هم مقایسه می‌کند.

همچنین باید دلیل انتخاب طراحی پژوهش و چگونگی انطباق آن با هدف پژوهش را توضیح دهید. داوران به وضوح و استدلال شما در انتخاب طراحی توجه زیادی دارند.

2️⃣ جامعه و نمونه پژوهش (Population & Sample)

این بخش شامل توضیحات دقیق درباره جامعه آماری و نمونه انتخابی است.

• جامعه آماری: توضیح دهید جمعیت هدف شما چه کسانی هستند، چه تعداد، و چه ویژگی‌هایی دارند.

• نمونه‌گیری: روش انتخاب نمونه را شرح دهید: تصادفی، هدفمند، خوشه‌ای، سیستماتیک و …

• اندازه نمونه: تعداد نمونه‌ها و دلیل انتخاب این اندازه را بیان کنید.

• معیارهای ورود و خروج نمونه‌ها: چه افرادی وارد پژوهش شدند و چه افرادی حذف شدند و دلیل آن چیست؟

جزئیات این بخش باعث می‌شود دیگر پژوهشگران بتوانند مطالعه شما را تکرار کنند و اعتبار نتایج افزایش یابد.

3️⃣ ابزار جمع‌آوری داده‌ها (Data Collection Tools)

در این قسمت باید ابزارها و روش‌های جمع‌آوری داده‌ها به دقت توضیح داده شوند:

• پرسشنامه‌ها: تعداد سوالات، نوع سوالات (بسته یا باز)، مقیاس‌ها، و چگونگی بررسی روایی و پایایی.

• مصاحبه‌ها: تعداد مصاحبه‌شوندگان، مدت زمان مصاحبه، ساختار و چگونگی ثبت پاسخ‌ها.

• آزمایش‌ها: تجهیزات و ابزارهای مورد استفاده، شرایط آزمایش، مراحل اجرای آزمایش و استانداردها.

• داده‌های ثانویه: منابع داده‌ها، بازه زمانی، اعتبار منابع، و چگونگی جمع‌آوری اطلاعات.

هر چه توضیح ابزارها دقیق‌تر باشد، قابلیت اعتماد و تکرار پژوهش بیشتر می‌شود.

4️⃣ روش تجزیه و تحلیل داده‌ها (Data Analysis)

این بخش نشان می‌دهد شما داده‌ها را چگونه بررسی و نتایج را استخراج کرده‌اید:

• روش‌های آماری: ذکر نرم‌افزارها (SPSS، R، MATLAB)، آزمون‌ها (T-test، ANOVA، رگرسیون، تحلیل مسیر) و دلیل انتخاب آن‌ها.

• روش‌های کیفی: تحلیل محتوا، تحلیل موضوعی، مصاحبه‌ها، و چگونگی کدگذاری داده‌ها.

• توضیح معیارها و شاخص‌ها: معیارهای سنجش و تفسیر داده‌ها باید دقیق و قابل ارزیابی باشند.

جزئیات دقیق در این بخش، اعتبار علمی مقاله را تضمین می‌کند و داوران می‌توانند صحت تحلیل‌ها را ارزیابی کنند.

5️⃣ مراحل اجرای پژوهش (Procedures / Steps)

شرح دهید که پژوهش شما چگونه انجام شده است، به صورت گام‌به‌گام:

1. آماده‌سازی ابزار و نمونه‌ها

2. جمع‌آوری داده‌ها و ثبت نتایج

3. پردازش و تحلیل داده‌ها

4. کنترل کیفیت داده‌ها و بررسی صحت نتایج

ارائه گام‌های دقیق و منطقی، روش کار را شفاف و قابلیت تکرار پژوهش را افزایش می‌دهد.

6️⃣ ملاحظات اخلاقی (Ethical Considerations)

در پژوهش‌های انسانی یا حیوانی، رعایت اصول اخلاقی الزامی است:

• اخذ رضایت آگاهانه از شرکت‌کنندگان

• حفظ محرمانگی اطلاعات شخصی

• رعایت دستورالعمل‌های اخلاقی دانشگاه و مجله

• دریافت تأییدیه کمیته اخلاق (در صورت لزوم)

عدم رعایت ملاحظات اخلاقی باعث رد مقاله توسط مجلات ISI می‌شود.

1. شفاف و دقیق باشید: داور باید بتواند پژوهش شما را بازتولید کند.

2. جزئیات مهم را حذف نکنید: اندازه نمونه، ابزار و نرم‌افزارها اهمیت دارند.

3. ترتیب منطقی رعایت شود: ابتدا طراحی، سپس نمونه، ابزار، مراحل و تحلیل.

4. رعایت سبک علمی: متن باید تخصصی، روان و قابل فهم باشد.

5. استفاده از نمودار یا جدول: برای شفافیت، مراحل یا روش نمونه‌گیری را می‌توان به شکل جدول یا نمودار ارائه کرد.

1-روش کار بر سه قسمت تقسیم بندی میشود.
- شرکت کنندگان و بخش پژوهش
- ابزار ها
- روش های گردآوری داده ها

1. در بخش شرکت کنندگان و طرح پژوهش ، نتیجه گیری نمیکنیم

2. تمام مشخصات شرکت کنندگان با ویژگی های آنها را ذکر می کنیم

3. شرکت کنندگان داوطلب را مشخص میکنیم

4. شرکت کنندگان را با جزییات کامل جنسیت ، تحصیلات و سن ، بیان می کنیم.

5. گزارش ابزار های استفاده شده که شامل مشاهده ، مصاحبه و مقیاس های درجه بندی میشود.

6. در روش گردآوری داده ها ، هر کاری که قبلا توصیف نشده و احتمالا برای پژوهشگران دیگر نیاز میشود ، آورده شود.

✅ جمع‌بندی نهایی

بخش Methodology قلب مقاله ISI است. نگارش استاندارد این بخش باید شامل:

• توضیح طراحی پژوهش

• مشخصات جامعه و نمونه

• ابزار و روش‌های جمع‌آوری داده‌ها

• روش تحلیل داده‌ها

• مراحل اجرایی پژوهش

• ملاحظات اخلاقی

یک روش کار استاندارد، شفاف، قابل تکرار و علمی، شانس پذیرش مقاله شما را به‌شدت افزایش می‌دهد.