پروسه چاپ مقالات علمی بصورت گام به گام

در ابتدا باید یک مقاله علمی معتبر داشته باشید. برای این کار دو مسیر اصلی وجود دارد:

1) نگارش مقاله از صفر

نگارش مقاله از پایه نیازمند زمان، تحقیق میدانی، جمع‌آوری داده و تحلیل دقیق است. در بسیاری از رشته‌ها، تهیه مقاله از ابتدا حداقل 3 تا 6 ماه زمان می‌برد. از این رو، اگر زمان محدود دارید، این روش ممکن است برای شما مناسب نباشد.

2) استخراج مقاله از پایان‌نامه یا رساله

بسیاری از دانشجویان برای صرفه‌جویی در زمان، از پایان‌نامه خود مقاله استخراج می‌کنند. پایان‌نامه معمولاً دارای محتوای کامل، داده‌های معتبر و پژوهش مفصل است و اگر به‌درستی استخراج شود، می‌تواند مقاله‌ای با کیفیت بالا تولید کند.
نکته مهم: استخراج مقاله از پایان‌نامه به‌ظاهر ساده است، اما اگر اصول آن را ندانید، مقاله نهایی کیفیت لازم را نخواهد داشت. بنابراین قبل از شروع، لازم است با اصول استخراج مقاله آشنا شوید.

برای اینکه مقاله شما در مرحله اول مورد توجه قرار گیرد، باید:

• موضوع جدید و به‌روز داشته باشد

• یافته‌ها و داده‌های جدید ارائه کند

• از منابع مرتبط و جدید استفاده کند

• ساختار مقاله استاندارد باشد

پس از آماده شدن مقاله، باید نشریه هدف را به دقت انتخاب کنید. این مرحله از مهم‌ترین بخش‌های پروسه چاپ مقاله است؛ زیرا بسیاری از مقالات به‌دلیل انتخاب نامناسب نشریه رد می‌شوند، حتی اگر کیفیت علمی بالایی داشته باشند.

چرا انتخاب نشریه مهم است؟

هر نشریه دارای حوزه موضوعی و هدف مشخصی است. اگر مقاله شما با این حوزه همخوانی نداشته باشد، حتی بدون بررسی محتوا، رد خواهد شد. به همین دلیل باید نشریه‌ای انتخاب کنید که:

• موضوع مقاله را پوشش دهد

• سبک نگارشی و قالب مقاله با نشریه همخوانی داشته باشد

• سطح اعتبار نشریه با کیفیت مقاله هم‌تراز باشد

نکته مهم: هرچه اعتبار نشریه بالاتر باشد، سخت‌گیری بیشتر و احتمال رد مقاله نیز افزایش می‌یابد. بنابراین باید سطح مقاله خود را واقع‌بینانه ارزیابی کنید.

اگر قصد دارید مقاله را به نشریات بین‌المللی ارسال کنید، ترجمه دقیق و تخصصی الزامی است. ترجمه صرفاً تبدیل کلمات نیست؛ بلکه باید معنا و مفهوم علمی درست منتقل شود.

ترجمه تخصصی چه ویژگی‌هایی دارد؟

• مترجم علاوه بر تسلط به زبان، به موضوع مقاله نیز آشنایی کامل دارد

• اصطلاحات تخصصی به درستی ترجمه می‌شوند

• ساختار جملات و استانداردهای علمی رعایت می‌شود

• پس از ترجمه، ویرایش نگارشی و اصلاحات گرامری انجام می‌شود

نکته: ترجمه ضعیف معمولاً منجر به رد مقاله یا اصلاحیه‌های متعدد می‌شود و روند چاپ را به‌شدت کند می‌کند.

قبل از ارسال مقاله، باید فایل مقاله را طبق قالب و فرمت نشریه آماده کنید. هر نشریه دارای فرمت خاص خود است که معمولاً در بخش «راهنمای نویسندگان» قرار دارد.

فرمت‌بندی شامل چه مواردی است؟

• تنظیم ساختار مقاله (عنوان، چکیده، مقدمه، روش تحقیق، نتایج، بحث و نتیجه‌گیری)

• قالب‌بندی فونت، فاصله‌ها و حاشیه‌ها

• نحوه درج منابع و استناددهی

• ترتیب قرارگیری جداول و شکل‌ها

• الزامات مربوط به صفحات، تعداد کلمات و فایل‌های پیوست

نکته مهم: اگر فرمت‌بندی درست انجام نشود، مقاله در مرحله اولیه بررسی رد می‌شود.

پس از آماده شدن مقاله، نوبت به ارسال آن می‌رسد. ارسال مقاله معمولاً به دو روش انجام می‌شود:

1) ارسال از طریق سامانه آنلاین نشریه

در این روش:

• ابتدا باید در سایت نشریه ثبت‌نام کنید

• فایل مقاله و فایل‌های جانبی را آپلود کنید

• اطلاعات نویسندگان و مشخصات آن‌ها را وارد کنید

• نویسنده مسئول تعیین می‌شود

• پس از ارسال نهایی، امکان ویرایش وجود ندارد

پس از ارسال، یک کد اختصاصی برای مقاله دریافت می‌کنید که با آن می‌توانید وضعیت مقاله را پیگیری کنید.

2) ارسال مقاله از طریق ایمیل

در این روش:

• فایل نهایی مقاله را به ایمیل نشریه ارسال می‌کنید

• معمولاً یک کد پیگیری یا شماره مقاله دریافت می‌کنید

• مکاتبات و پیگیری‌ها از طریق همان ایمیل انجام می‌شود

پس از ارسال مقاله، فرآیند داوری آغاز می‌شود. داوری شامل چند مرحله است:

بررسی اولیه توسط سردبیر

در این مرحله سردبیر بررسی می‌کند که آیا موضوع مقاله با اهداف نشریه همخوانی دارد یا خیر. اگر مقاله خارج از حوزه موضوعی باشد، بدون بررسی کامل رد می‌شود.

داوری تخصصی توسط داوران

اگر مقاله از مرحله اولیه عبور کند، به چند داور تخصصی ارسال می‌شود. نتیجه داوری ممکن است شامل یکی از موارد زیر باشد:

• پذیرش نهایی

• پذیرش مشروط با اصلاحات جزئی یا کلی

• رد مقاله

دلایل رایج رد مقاله

• ضعف علمی یا نداشتن نوآوری

• منابع قدیمی یا ناکافی

• ایرادات جدی در روش تحقیق

• ترجمه یا نگارش ضعیف

• عدم تطابق با حوزه موضوعی نشریه

اگر مقاله پس از اصلاحات پذیرفته شود، نامه پذیرش (نامه اکسپت) به نویسندگان ارسال می‌شود. سپس مقاله در یکی از شماره‌های آتی نشریه منتشر می‌شود.
در برخی نشریات، زمان چاپ از پذیرش تا انتشار ممکن است چند ماه طول بکشد، اما در نهایت مقاله شما به‌صورت رسمی منتشر خواهد شد.