تقسیم بندی امتیاز بین نویسندگان در مقاله ISI

برای مقالاتی که چندین نفر به عنوان نویسنده همکاری میکنند، باید یکی از نویسندگان، به عنوان نویسنده رهبر یا نویسنده مسئول انتخاب شود و علاوه بر مسئولیت نگارش پیش نویس مقاله، پیگیری های مربوط به پذیرش و چاپ مقاله را انجام دهد.

راهنمای جامع، کاربردی و مرحله‌به‌مرحله برای پژوهشگران و تیم‌های علمی

یکی از مهم‌ترین موضوعات در نگارش و انتشار مقالات علمی ISI، تعیین سهم علمی و امتیاز هر نویسنده است. این موضوع نه تنها در اعتبار مقاله، پذیرش و ارزیابی علمی نقش دارد، بلکه در رزومه علمی، ارتقای پژوهشی و مسائل اخلاقی و قانونی نیز اهمیت فراوانی دارد. عدم شفافیت در تعیین سهم نویسندگان می‌تواند باعث اختلافات حقوقی، سوءتفاهم‌های علمی و کاهش شانس پذیرش مقاله شود.

درک دقیق نحوه تقسیم امتیاز بین نویسندگان، به ویژه در مقالات بین‌المللی، یکی از مهارت‌های حرفه‌ای پژوهشگران محسوب می‌شود و یکی از فاکتورهای کلیدی برای موفقیت در انتشار علمی است.

تقسیم امتیاز بین نویسندگان یک مقاله ISI باعث می‌شود:

1. شفافیت علمی و اخلاقی: مشخص شدن سهم هر نویسنده از پروژه، باعث افزایش اعتماد داوران و خوانندگان می‌شود.

2. پیشگیری از سوءتفاهم: با توافق قبلی، اختلافات حقوقی و اخلاقی بین نویسندگان کاهش می‌یابد.

3. ارزیابی دقیق پژوهش: دانشگاه‌ها، کمیته‌های ارتقاء علمی و ارزیابی پژوهشی، سهم هر نویسنده را بررسی می‌کنند.

4. ارتقای رزومه و اعتبار علمی: هر نویسنده می‌تواند سهم واقعی خود را در پرونده علمی و CV ثبت کند.

5. رعایت استانداردهای مجلات بین‌المللی: بسیاری از مجلات معتبر ISI الزام دارند سهم و نقش نویسندگان در مقاله مشخص شود.

در مقالات ISI، سهم هر نویسنده معمولاً بر اساس میزان مشارکت در مراحل مختلف پژوهش و نگارش مقاله تعیین می‌شود. این مراحل عبارتند از:

1. ایده‌پردازی و طراحی پژوهش: کسانی که ایده اصلی پژوهش را ارائه می‌دهند و طراحی تحقیق را انجام می‌دهند، سهم بالایی دارند.

2. جمع‌آوری داده‌ها و اجرای پژوهش: نویسندگان فعال در جمع‌آوری داده‌ها، انجام آزمایش‌ها و جمع‌آوری اطلاعات، سهم قابل توجهی دارند.

3. تجزیه و تحلیل داده‌ها: کسانی که داده‌ها را تحلیل کرده و نتایج علمی استخراج می‌کنند، سهم مهمی دارند.

4. نگارش مقاله و بازبینی علمی: نویسندگان اصلی نگارش مقاله، تنظیم بخش‌ها، بازبینی علمی و اصلاح مقاله سهم بالایی دریافت می‌کنند.

5. راهنمایی و نظارت پژوهشی: نویسندگان مسئول یا استاد راهنما که نقش هدایت، مشاوره و تأمین منابع را دارند، سهم ویژه‌ای دارند.

نکته: این سهم‌ها می‌توانند بر اساس نوع پژوهش، رشته و استانداردهای ژورنال متفاوت باشند.

نحوه تقسیم بندی امتیاز بین نویسندگان

در دانشگاه ها و مراکز علمی مختلف نحوه ی امتیاز دهی متفاوت است ، اما معمولا به ترتیب از نویسنده ای که سهم بیشتری را در پژوهش دارد به پایین ، آورده میشود.

1️⃣ روش ترتیب نویسندگان (Author Order)

یکی از متداول‌ترین روش‌ها در مجلات ISI، تعیین سهم بر اساس ترتیب نویسندگان است:

• نویسنده اول (First Author): بیشترین سهم علمی را دارد و معمولاً مسئول اصلی جمع‌آوری داده‌ها و نگارش مقاله است.

• نویسندگان میانی (Middle Authors): سهم آن‌ها بسته به مشارکت مشخص می‌شود و می‌تواند کم یا متوسط باشد.

• نویسنده آخر (Senior / Corresponding Author): غالباً نقش هدایت و نظارت پژوهش را دارد و در برخی رشته‌ها سهم علمی او برابر با نویسنده اول در نظر گرفته می‌شود.

توجه: در علوم پزشکی و مهندسی، گاهی ترتیب آخر نویسنده با نویسنده اول برابر است و نقش مدیریتی و علمی او اهمیت دارد.

روش درصدی (Percentage Contribution)

در این روش، سهم هر نویسنده به صورت درصدی تعیین می‌شود و شفافیت کامل ایجاد می‌کند.

مثال:

این روش باعث می‌شود که داوران و کمیته‌های ارزیابی به راحتی سهم هر نویسنده را بسنجند.

3️⃣ روش توافق گروهی (Consensus-Based)

این روش برای پروژه‌های تیمی و بین‌المللی مناسب است. قبل از نگارش مقاله، تمام نویسندگان توافق می‌کنند که سهم هر فرد چه مقدار باشد. این توافق باید مستند و قابل ارائه باشد تا از اختلافات احتمالی جلوگیری شود.

4️⃣ روش کارکردی (Contribution-Based)

در این روش، سهم نویسندگان بر اساس فعالیت‌های علمی و نقش آن‌ها تعیین می‌شود، به صورت مثال:

• ایده و طراحی پژوهش: 30%

• جمع‌آوری داده‌ها: 25%

• تحلیل داده‌ها: 25%

• نگارش مقاله: 20%

این روش بسیار دقیق است و برای تیم‌هایی که فعالیت‌ها مشخص و قابل سنجش است، بسیار مناسب است.

1. شفافیت از ابتدا: پیش از شروع پژوهش، سهم هر نویسنده مشخص شود.

2. مستندسازی دقیق: تمامی فعالیت‌های علمی و نقش‌های هر نویسنده ثبت شود.

3. توافق گروهی: سهم‌ها باید با رضایت کامل همه نویسندگان تعیین گردد.

4. رعایت دستورالعمل ژورنال: بسیاری از مجلات ISI بخشی به نام Author Contribution دارند که باید پر شود.

5. انعطاف‌پذیری منطقی: در پروژه‌های طولانی، در صورت تغییر نقش‌ها، سهم‌ها می‌تواند با توافق تغییر یابد.

6. ذکر نقش‌ها در مقاله: بهتر است سهم هر نویسنده در بخش Contribution یا Acknowledgement ذکر شود.

ذکر Contribution در مقالات ISI مزایای زیادی دارد:

• شفافیت علمی ایجاد می‌کند و مشخص می‌کند هر نویسنده چه کاری انجام داده است.

• مسئولیت هر نویسنده را مشخص می‌کند و از سوءتفاهم جلوگیری می‌کند.

• اعتبار مقاله و تیم پژوهشی را افزایش می‌دهد.

• بسیاری از ژورنال‌های معتبر ISI الزامی دارند Contribution هر نویسنده به صورت دقیق ذکر شود.

تقسیم‌بندی امتیاز بین نویسندگان یک موضوع حساس، اخلاقی و علمی است که تأثیر مستقیم بر:

• اعتبار مقاله

• پذیرش مقاله در ژورنال ISI

• رزومه پژوهشی و ارزیابی علمی

• مسائل حقوقی و اخلاقی

دارد. سهم هر نویسنده باید شفاف، مستند، توافقی و مطابق با دستورالعمل مجله باشد تا مقاله از نظر داوران حرفه‌ای، معتبر و قابل اعتماد به نظر برسد.