اعلام جزئیات هزینه نشر مقالات پژوهشی و شیوه پرداخت و جریمه نشریات متخلف

محسن شریفی در گفتگو با خبرنگار سوفیا نیوز در تشریح جزئیات آیین نامه تعیین هزینه پردازش مقاله در نشریات علمی دسترسی باز، گفت: نشریات علمی در دنیا به دو شیوه دسترسی باز و اشتراکی عرضه می‌شوند؛ نشریات گروه اول نشریاتی هستند که مقالات آنها در اختیار همگان قرار می‌گیرد و معمولاً در قبال هزینه انجام شده مانند انتشار، داوری و انتشار مبلغی را از نویسندگان دریافت می‌کنند.

وی افزود: مقالات گروه دوم اما آن‌هایی هستند که ضمن عقد قرارداد میان یک ناشر با نشریه یا صاحب امتیاز نشریه در ازای فروش امتیازهای نشریه قسمتی از درآمد سالیانه را از سوی ناشر به صاحب امتیاز نشریه پرداخت می‌کند.

مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم افزود: در راستای تعیین ضوابط و ساماندهی، دریافت هزینه پردازش یا همان انتشار مقاله در نشریات داخلی نشریات دسترسی باز این آیین نامه تدوین شد و امروز توسط وزیر علوم ابلاغ شد.

شریفی اضافه کرد: نشریات برای اخذ موافقت با دریافت هزینه انتشار از نویسندگان مقالات، باید درخواست خود را به شورای موسسه یا هیئت مدیره انجمن علمی (صاحب امتیاز نشریه) ارسال کنند.

مدیر کل دفتر سیاستگذاری و امور پژوهشی وزارت علوم با تاکید بر اینکه هزینه انتشار مقاله کاملاً اختیاری است، گفت: نشریه می‌تواند به شکل دسترسی باز انتشار پیدا کند اما هزینه انتشار مقاله را دریافت نکند.

شریفی درباره میزان هزینه انتشار مقاله در نشریات داخلی نیز توضیح داد و گفت: حداکثر هزینه انتشار مقاله کامل در نشریاتی که صاحب امتیاز آنها موسسه است، 400 هزار تومان و به ازای یک مقاله کوتاه 200 هزار تومان برآورد شده است.

وی افزود: همچنین حداکثر هزینه پردازش مقاله به ازای هر مقاله کامل در نشریاتی که صاحب امتیاز آنها انجمن‌های علمی هستند، پانصد هزار تومان اعلام شده و به ازای انتشار مقاله کوتاه 250 هزار تومان در نظر گرفته شده است.

این مقام مسئول وزارت علوم درباره شیوه پرداخت هزینه انتشار مقاله نیز گفت: در نشریات دسترسی باز، پرداخت هزینه به دو شکل سازمانی و شخصی امکان پذیر است. مبلغ پرداخت شخصی از سوی صاحب امتیاز نشریه تعیین می‌شود و نویسنده مسئول مقاله آن را شخصاً یا از پژوهانه پرداخت می‌کند.

وی اضافه کرد: هنگام دریافت هزینه پردازش مقاله، 50 درصد از هزینه بعد از داوری، صدور گواهی پذیرش نهایی و اخذ موافقت نامه حق چاپ از نویسنده پرداخت می‌شود و 50 درصد باقی مانده بعد از آماده سازی مقاله برای انتشار گرفته می‌شود. بنابراین تاکید می‌شود، گرفتن اخذ کامل وجه یا بخشی از آن در زمان بررسی اولیه و حین فرایند داوری ممنوع است.

مدیرکل دفتر سیاستگذاری و امور پژوهشی وزارت علوم ضمن تاکید بر اینکه دریافت هزینه انتشار مقاله از نویسندگان بابت داوری ویراستاری، صفحه‌آرایی و انتشار مقاله است، افزود: دریافت هرگونه وجه از نویسندگان به عناوین دیگر ممنوع است و در صورتی که نشریات علمی خارج از این آیین نامه پولی را از نویسنده دریافت کنند، تخلف محسوب می‌شود.

شریفی خاطرنشان کرد: نشریات در صورت عدم رعایت مفاد آیین نامه پس از بررسی در گروه نشریات علمی وزارت علوم و تذکر کتبی از فهرست نشریات حذف می‌شوند و دست کم 3 سال از ورود مجدد به سامانه ارزیابی نشریات علمی منع خواهند شد.