ترجمه کتاب چیست؟

همیشه این ذهنیت در مخاطبین و مترجمین کم تجربه وجود دارد که تصور میکنند ترجمه ی زبان همان برگرداندن واژه به زبان دیگر است. یک حرکت ثابت بدون توجه به مفهوم کلمه در جمله. باید این را دانست که گاها برای ترجمه ی یک کلمه مجبوریم از چندین کلمه یا حتی جمله استفاده کنیم تا مفهوم آن کلمه را درست انتقال دهیم.

در ترجمه ی یک متن برای اینکه کارمان را درست انجام دهیم باید به نکات زیر توجه کنیم.

معنا و پیام متن ، معادل کلمات ، مواد متنی ، جایگزینی

معنا یا پیام متن: باید توجه داشت که هر جمله ای در هر فرهنگی دارای معنا و پیام خاص آن منطقه است. یک مترجم خوب ، باید طوری آن را به زبان دیگر برگرداند که پیام متن نیز با آن به مخاطب انتقال یابد.

معادل کلمات: هر کلمه ای در هر زبانی دارای معادل خاصی است.ممکن است یک کلمه با قرار گرفتن در شرایط مختلف ، معانی متفاوتی داشته باشد و هر کسی قادر به تشخیص آن نیست.مثلا کلمه ی SPRING در فارسی معانی بهار، سرچشمه یا فنر را دارد..یک مترجم خوب ، در هنگام ترجمه ی یک کتاب ، باید به این نکته توجه کند و معادل کلمات با توجه به متن درک کند و به صورت درست انتقال دهد.

مواد متنی: یک متن از چندین کلمه تشکیل شده است که در اصطلاح به آن مواد متنی میگویند.ممکن است تک تک کلمات بدون در نظر گرفتن جمله معانی کاملا جدا از همی داشته باشند ولی در هنگام قرار گرفتن در جمله معنای واحدی را تشکیل دهند.مفهوم مواد متنی در قالب یک کتاب بسیار با اهمیت است. کسانیکه ترجمه ی کتاب انجام می دهند این مفهوم را تا آخر کتاب باید در نظر داشته باشند تا در هنگام انتقال معانی کلمات ، هدف اصلی نویسنده به مخاطب انتقال داده شود و در بیانی ساده ، کتاب از راه درست انتقال هدف خود خارج نشود.

جایگزینی: هنر یک مترجم در این است که خلاق باشد. فرهنگ ها در کشور های مختلف متفاوت است. ممکن است ترجمه ی معادل یک اصطلاح خاص در زبان مبدا ، مفهوم کلی آن را نرساند و در مقابل ، یک ضرب المثل یا کلمات و جملات قصار خاص ، این مفهوم را بهتر به زبان مقصد انتقال دهد.

عوامل بسیاری در تبلور معنایی یک متن دخالت دارند و در درک مطلب یک متن ،یعنی شناسایی دقیق این عوامل از جانب مخاطب،گاه ممکن است معنای متکلم و معنای مخاطب باهم تفاوت داشته باشند.باید این را دانست که در ترجمه محدودیتی نداریم و می توانیم کلمات را با هنر خود سیقل دهیم. در بسیاری از موارد دیده شده است که حتی ترجمه ی کتاب انقدر قوی ، زیبا  و با مفهوم بوده است که حتی فروش و استقبالی به مراتب بیشتر از نسخه ی اصلی داشته است. یک مترجم خوب باید کاملا به معانی و مفاهیم کلمات دو زبان مبدا و مقصد مسلط باشد و اطلاعات کلی از فرهنگ آن دو داشته باشد. کسی که میخواهد ترجمه ی کتاب انجام دهد باید مطالعات زیادی در این زمینه داشته باشد و فقط به بحث ترجمه اکتفا نکند.