سینا ترجمه: مجلات SCOPUS (اسکوپوس) یکی از معتبرترین نمایه های شناخته شده برای چاپ مقالات علمی است. در این مطلب میخواهیم بدانیم کدام موسسه حرف اول در سابمیت تخصصی مقاله در مجلات SCOPUS (اسکوپوس) را میزند!
انتشار مقاله علمی در مجلات معتبر بینالمللی، یکی از مهمترین شاخصهای سنجش فعالیت پژوهشی در فضای آکادمیک به شمار میرود. در میان پایگاههای نمایهسازی معتبر، SCOPUS (اسکوپوس) جایگاهی ویژه و تأثیرگذار دارد و برای بسیاری از پژوهشگران، چاپ مقاله در مجلات نمایهشده در این پایگاه، بهعنوان یک نقطه عطف علمی تلقی میشود. اسکوپوس نهتنها از نظر گستره پوشش رشتههای علمی، بلکه از منظر اعتبار دانشگاهی و استنادی، یکی از مهمترین پایگاههای علمی جهان محسوب میشود.
برای بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران، سابمیت مقاله در مجلات اسکوپوس از اهمیت بالایی برخوردار است. تقویت رزومه علمی، دریافت امتیاز پایاننامه، ارتقای شغلی، افزایش شانس پذیرش تحصیلی و حتی تسهیل فرآیند دفاع از پایاننامه، تنها بخشی از مزایای چاپ مقاله در این مجلات هستند. با این حال، مسیر ارسال مقاله به مجلات SCOPUS مسیری کاملاً تخصصی و حساس است و عدم آشنایی با شاخصها، رتبهبندیها و فرآیند داوری میتواند به ریجکتهای مکرر منجر شود.
در این راهنمای جامع، تلاش کردهایم صفر تا صد سابمیت مقاله در مجلات اسکوپوس را بهصورت دقیق، ساختاریافته و کاملاً کاربردی بررسی کنیم.
SCOPUS یکی از بزرگترین پایگاههای چکیده و استنادی مقالات علمی در جهان است که توسط ناشر معتبر هلندی Elsevier (الزویر) مدیریت میشود. این پایگاه طیف گستردهای از رشتههای علمی، از جمله علوم مهندسی، پزشکی، علوم پایه، علوم انسانی و حوزههای بینرشتهای را پوشش میدهد.
اعتبار بالای اسکوپوس باعث شده است که اغلب دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی، مقالات نمایهشده در این پایگاه را به رسمیت بشناسند. در بسیاری از موارد، چاپ مقاله در مجلات اسکوپوس میتواند منجر به دریافت نمره پایاننامه، تسهیل فرآیند دفاع و ارتقای جایگاه علمی پژوهشگر شود.

یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی مجلات اسکوپوس، شاخص SJR یا SCImago Journal Rank است. این شاخص عملکردی مشابه Impact Factor در مجلات ISI دارد، اما با رویکردی دقیقتر و وزنیتر محاسبه میشود.
SJR نشاندهنده میانگین وزنی تعداد استنادهایی است که مقالات یک مجله در سایر نشریات علمی دریافت میکنند. تفاوت اصلی SJR با Impact Factor در این است که در محاسبه SJR، اعتبار مجلاتی که استناد را انجام دادهاند نیز لحاظ میشود. به عبارت دیگر، یک استناد از یک مجله معتبر، ارزش علمی بیشتری نسبت به استناد از یک مجله کماعتبار دارد.
بنابراین هرچه مقدار SJR یک مجله بالاتر باشد، نشاندهنده نفوذ علمی، اعتبار و اثرگذاری بیشتر آن مجله در جامعه پژوهشی است.

علاوه بر SJR، یکی دیگر از معیارهای بسیار مهم در ارزیابی مجلات اسکوپوس، چارک یا Quartile Score است. این رتبهبندی، مجلات هر حوزه تخصصی را بر اساس میزان اعتبار و تأثیرگذاری، به چهار گروه تقسیم میکند:
Q1: بالاترین سطح اعتبار علمی
Q2: مجلات معتبر و سطح بالا
Q3: مجلات با اعتبار متوسط
Q4: مجلات با اعتبار پایینتر
مجلات Q1 و Q2 معمولاً سختگیرانهترین فرآیند داوری را دارند و چاپ مقاله در این نشریات، امتیاز علمی بالاتری به همراه خواهد داشت. در مقابل، مجلات Q3 و Q4 گزینههای مناسبتری برای مقالات با کیفیت متوسط محسوب میشوند.
نکته بسیار مهم این است که اعتبار یک مقاله، مستقیماً به اعتبار مجلهای که در آن منتشر شده وابسته است. بنابراین انتخاب چارک مناسب باید کاملاً متناسب با سطح کیفی مقاله انجام شود.
سابمیت مقاله به مجلات اسکوپوس شامل چند مرحله تخصصی است که هرکدام نقش تعیینکنندهای در پذیرش یا رد مقاله دارند.
اولین و مهمترین مرحله، تهیه یک مقاله علمی استاندارد و باکیفیت است. نگارش مقاله علمی مستلزم موارد زیر است:
انتخاب موضوعی جدید و بهروز
مطالعه منابع معتبر داخلی و خارجی
جمعآوری دادههای خام
تحلیل دقیق دادهها
ارائه نتایج و نتیجهگیری مستند و علمی
در بسیاری از موارد، پایاننامه یا رساله دانشگاهی بهترین منبع برای استخراج مقاله است. از آنجا که پایاننامهها معمولاً زیر نظر اساتید راهنما و مشاور تدوین میشوند، استخراج مقاله از آنها میتواند شانس پذیرش بالاتری ایجاد کند.
در هر صورت، مقاله باید از نظر محتوا نوآورانه، از نظر نگارش روان و از نظر ساختار مطابق استانداردهای بینالمللی باشد.
انتخاب مجله یکی از حساسترین مراحل در فرآیند سابمیت مقاله است و باید بر اساس دو معیار اصلی انجام شود:
1. تطابق موضوعی (Scope)
برای اطمینان از همخوانی مقاله با مجله، لازم است بخش Aims & Scope نشریه بهدقت مطالعه شود. بررسی مقالات منتشرشده اخیر نیز دید روشنی از حوزه فعالیت مجله ارائه میدهد.
2. تناسب سطح کیفی مقاله با مجله
ارسال مقالهای با کیفیت متوسط به مجلات Q1 یا Q2 معمولاً منجر به ریجکت خواهد شد. ارزیابی واقعبینانه سطح مقاله و انتخاب مجله متناسب با آن، نقش مهمی در موفقیت دارد.
برای بررسی نمایهشدن مجله در اسکوپوس، میتوان به وبسایت رسمی Scopus مراجعه کرده و نام یا ISSN مجله را جستوجو کرد.
هر مجله علمی دستورالعمل مشخصی برای فرمتبندی مقالات دارد. این دستورالعملها شامل مواردی مانند:
نوع و اندازه فونت
ساختار بخشهای مقاله
تعداد کلمات مجاز
نحوه رفرنسدهی
قالب جداول و تصاویر
عدم رعایت حتی یکی از این موارد میتواند باعث ریجکت اولیه مقاله شود. بنابراین فرمتبندی دقیق، یک ضرورت غیرقابل چشمپوشی است.
مجلات اسکوپوس معمولاً از دو روش مقاله دریافت میکنند:
سابمیت آنلاین
در این روش، نویسنده در سامانه مجله ثبتنام کرده و فایلهای مقاله را بهصورت مرحلهبهمرحله بارگذاری میکند. پس از سابمیت، یک کد پیگیری به مقاله اختصاص داده میشود و تمام مکاتبات داوری از طریق پنل کاربری انجام میگیرد.
سابمیت ایمیلی
برخی مجلات دریافت مقاله از طریق ایمیل را ترجیح میدهند. در این حالت، فایل نهایی مقاله به ایمیل رسمی مجله ارسال میشود و پیگیریها نیز از همان طریق انجام خواهد شد.
موسسه سینا ترجمه با تمرکز بر خدمات تخصصی آکادمیک، تاکنون همراه صدها پژوهشگر در مسیر چاپ مقاله بوده است. خدمات این مجموعه شامل موارد زیر است:
انتخاب مجلات معتبر SCOPUS متناسب با موضوع و سطح مقاله
ترجمه تخصصی مقالات توسط مترجمان رشتهمحور
فرمتبندی دقیق مطابق دستورالعمل مجله
سابمیت اصولی و پیگیری منظم وضعیت مقاله
متقاضیان میتوانند با ارسال عنوان و چکیده مقاله، از مشاوره تخصصی برای انتخاب مجله مناسب بهرهمند شوند. پس از تأیید نهایی مجله، تمامی مراحل سابمیت در کوتاهترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
اگر قصد دارید مقاله خود را در مجلات معتبر SCOPUS منتشر کنید و به دنبال مسیری امن، شفاف و حرفهای هستید، همین حالا با کارشناسان موسسه سینا ترجمه تماس بگیرید یا درخواست خود را از طریق ایمیل یا واتساپ ثبت کنید.
انتخاب درست مجله و سابمیت اصولی، مرز میان ریجکت و پذیرش را تعیین میکند.

راههای ارتباطی با ما
برای اطمینان از نمایهشدن یک مجله در SCOPUS، باید نام یا ISSN مجله را در وبسایت رسمی Scopus جستوجو کنید. صرف ادعای مجله یا درج لوگوی اسکوپوس در سایت آن، ملاک معتبر بودن نیست.
هر دو پایگاه از معتبرترین نمایههای علمی جهان هستند. تفاوت اصلی در شاخصهای ارزیابی است؛ مجلات ISI معمولاً با Impact Factor سنجیده میشوند، در حالی که مجلات SCOPUS با شاخصهایی مانند SJR و Quartile رتبهبندی میشوند. از نظر اعتبار علمی، هر دو جایگاه بالایی دارند و انتخاب بین آنها به هدف پژوهشگر بستگی دارد.
بله. در حال حاضر اغلب دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی، مقالات نمایهشده در پایگاه SCOPUS را معتبر میدانند. با این حال، میزان امتیازدهی ممکن است بسته به چارک مجله (Q1 تا Q4) و آییننامه داخلی دانشگاه متفاوت باشد.