سیناترحمه: بخش روش کار یکی از بخش های مهم در نگارش مقاله است و در واقع مسیر رسیدن به اهداف را به خواننده نشان می دهد.
بخش روش کار یا Materials & Methods یکی از بنیادیترین اجزای هر مقاله پژوهشی است؛ بخشی که کیفیت علمی مطالعه، اعتبار نتایج و حتی امکان پذیرش مقاله در داوریهای تخصصی به آن وابسته است. برخلاف تصور برخی نویسندگان، این قسمت صرفاً توضیح اقدامات انجامشده نیست، بلکه مستندسازی علمی فرآیند تحقیق است؛ بهگونهای که هر پژوهشگر دیگری بتواند مطالعه را دقیقاً بازتولید کند.روش کار یکی از بخش های مقاله است که باید توجه ویژه ای به آن شود. اگر شما هم جز کسانی هستید که تجربه ی ارسال مقاله را به ژورنالهای مختلف دارید، حتما متوجه شده اید که داوران ، نگاه ویژه ای به این بخش دارند. دلیل آن هم این است که اگر شما در این بخش اشتباهی کردید ، قابل جبران نیست.تصور کنید شما در تخمین حجم نمونه دچار اشتباه شده اید و این اشتباه تاثیر کلی روی آن فصل گذاشته است.حالا دیگر اصلاح آن بسیار دشوار است.
پس از انکه بطور کلی به تشریح زیر بنایی پژوهش و بیان فرضیات در مقدمه پرداختید ، باید بطور دقیق و مو شکافانه به خوانندگان توضیح دهید که این تحقیق به چه روش هایی انجام شده است.تمام این ها در بخش " روش" مورد بحث قرار خواهد گرفت.در این قسمت به طور دقیق آزمایشها ، ویژگی آزمودنی ها ، مواد و دستگاه های استفاده شده به همات ترتیبی که در تحقیقات مورد بررسی قرار گرفته ، تشریح میکنیم. تشریح و ارائه جزئیات باید طوری دقیق بیان شود که هر کس بعد از خواندن آن بتواند پژوهش شما را تکرار کند و در این کار جای سوالی نماند.نکته ی مهمی که در هنگام نگارش این بخش باید دانست این است که اعتبار نتایج تا حدود زیادی بستگی به انتخاب روش درست دارد.
اگر این بخش مبهم، ناقص یا غیرشفاف باشد، حتی قویترین یافتهها نیز زیر سؤال میروند. داوران علمی معمولاً با سختگیری ویژهای این قسمت را بررسی میکنند، زیرا روش تحقیق تعیین میکند نتایج تا چه اندازه قابل اعتماد، معتبر و علمی هستند.


در منطق پژوهش علمی، دادهها زمانی ارزشمندند که خواننده بداند:
✔ چگونه گردآوری شدهاند
✔ تحت چه شرایطی تولید شدهاند
✔ با چه ابزارهایی سنجیده شدهاند
✔ با چه روشهایی تحلیل شدهاند
بخش روش کار دقیقاً به همین پرسشها پاسخ میدهد. این قسمت شالوده اعتبار مقاله است، زیرا:
📌 اعتبار نتایج بدون روش معتبر معنا ندارد
📌 پژوهش علمی بدون قابلیت بازتولید پذیرفته نیست
📌 استدلال علمی بدون شفافیت روش ناقص است

داوران از طریق این بخش ارزیابی میکنند:
✔ آیا طراحی مطالعه منطقی بوده است؟
✔ آیا روش انتخابشده با سؤال پژوهش همخوانی دارد؟
✔ آیا حجم نمونه علمی تعیین شده است؟
✔ آیا ابزارها معتبر و پایا هستند؟
✔ آیا تحلیل دادهها قابل دفاع است؟
✔ آیا احتمال سوگیری وجود دارد؟
بسیاری از ریجکتها نه به دلیل ضعف نتایج، بلکه به دلیل نقص در طراحی یا گزارش روش تحقیق رخ میدهند.

یک روش کار استاندارد باید دارای این ویژگیها باشد:
✅ شفافیت کامل → هیچ ابهامی باقی نگذارد
✅ جزئیات کافی → امکان تکرار مطالعه فراهم باشد
✅ انسجام منطقی → اجزای روششناسی هماهنگ باشند
✅ بیطرفی علمی → فاقد تحلیل و تفسیر باشد
✅ دقت فنی → اصطلاحات علمی دقیق استفاده شوند
نکته کلیدی:
❌ روش کار محل بحث، تحلیل یا نتیجهگیری نیست.
ساختار دقیق بسته به رشته علمی متفاوت است، اما اکثر مقالات شامل عناصر زیر هستند:
در ابتدای روش کار، خواننده باید دقیقاً بداند مطالعه از چه نوعی است. این بخش چارچوب کلی پژوهش را مشخص میکند و مبنای قضاوت روششناختی داوران است.
مواردی که باید مشخص شوند:
✔ ماهیت پژوهش (کمی، کیفی، ترکیبی)
✔ نوع مطالعه (توصیفی، تحلیلی، تجربی، نیمهتجربی و…)
✔ افق زمانی (مقطعی، طولی، آیندهنگر، گذشتهنگر)
✔ رویکرد پژوهشی
بیان صحیح و علمی این قسمت بسیار مهم است، زیرا هر نوع مطالعه قواعد خاص خود را دارد.
یکی از مهمترین و حساسترین قسمتها. در این بخش باید مشخص شود:
✔ جامعه هدف دقیقاً چه کسانی هستند؟
✔ مطالعه در چه محیط یا بستری انجام شده است؟
✔ ویژگیهای جمعیت مورد بررسی چیست؟
✔ محدوده جغرافیایی یا سازمانی پژوهش کدام است؟
تعریف مبهم جامعه آماری میتواند کل پژوهش را بیاعتبار کند.
باید کاملاً روشن شود:
✔ روش نمونهگیری چه بوده است؟ (تصادفی، هدفمند، طبقهای و…)
✔ حجم نمونه چگونه تعیین شد؟
✔ معیارهای ورود و خروج چه بودند؟
✔ آیا توان آماری محاسبه شده است؟
داوران معمولاً نسبت به منطق انتخاب نمونه بسیار حساس هستند.
در مطالعات تجربی یا میدانی، ابزارها باید دقیق و مستند معرفی شوند.
اطلاعات ضروری:
✔ نام ابزار یا دستگاه
✔ منبع یا سازنده
✔ ساختار ابزار
✔ روایی (Validity)
✔ پایایی (Reliability)
✔ شیوه نمرهدهی یا سنجش
عدم ذکر اعتبار ابزار یکی از ایرادات جدی مقالات است.
در پژوهشهای کمی، متغیرها باید دقیقاً تعریف شوند:
✔ متغیر مستقل
✔ متغیر وابسته
✔ متغیرهای کنترل
✔ تعریف عملیاتی متغیرها
تعریف عملیاتی نشان میدهد متغیر دقیقاً چگونه اندازهگیری شده است.
این بخش باید مانند یک دستورالعمل دقیق باشد:
✔ پژوهش دقیقاً چگونه اجرا شد؟
✔ چه مراحلی طی شد؟
✔ چه شرایطی کنترل گردید؟
✔ چه مداخلاتی صورت گرفت؟
✔ توالی اقدامات چگونه بود؟
هرگونه ابهام در این قسمت قابلیت بازتولید را از بین میبرد.
در این قسمت باید مشخص شود:
✔ دادهها با چه نرمافزاری تحلیل شدند؟
✔ از چه آزمونهایی استفاده شد؟
✔ سطح معنیداری چه بود؟
✔ فرضهای آماری چگونه بررسی شدند؟
نگارش دقیق این بخش برای داوران آماری بسیار حیاتی است.
در مقالات حرفهای، اشاره به روشهای کنترل خطا اهمیت زیادی دارد:
✔ کنترل متغیرهای مزاحم
✔ کاهش سوگیری نمونهگیری
✔ اعتبار ابزار
✔ کنترل شرایط اجرا
در بسیاری از حوزهها الزامی است:
✔ اخذ رضایت آگاهانه
✔ حفظ محرمانگی اطلاعات
✔ کد اخلاق (در صورت وجود)
✔ رعایت اصول اخلاق پژوهش
1.روش تحقیق: از بین روش های مختلف باید به روش تحقیق مورد استفاده اشاره کنید. مثلا از بین روش های تحقیق میدانی ، تاریخی ، تحلی محتوا ، موردپژوهی و ... یکی را انتخاب کنید
2.جامعه آماری: باید درباره ی جامعه آماری به تفکیک جنس و سن و ... توضیحاتی را ارائه کنید
3.نمونه و روش های نمونه گیری: روش نمونه گیری ، مشخص کردن حجم نمونه به همراه دموگرافیک یا جمعیت شناختی و ارائه افت احتمالی نمونه هاست.حتما در این بخش، از جداول و نمودار هایی برای درک بهتر میزان افت آزمودنی ها در هر مرحله از پژوهش ، استفاده شود.
4.ابزار های استفاده شده برای جمع آوری داده ها: زمانی که از بازار های استاندارد استفاده میشود حتما به مشخصات آن ها اشاره شود.حتی میتوان به توضیح فرایند ساخت ابزار جدید نیز اشاره کرد.
5.روش های جمع آوری داده ها: باید به ترتیب تمام مراحلی را که در راستای جمع آوری اطلاعات انجام شده و همچنین چگونگی استفاده از این داده ها در تحقیق را بطور کامل شرح داد.
6.روش های تجزیه و تحلیل داده ها:اشاره به آزمون های آماری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده ها.


چاپ مقاله در مجلات معتبر مسیر مشخصی دارد که از انتخاب دقیق مجله شروع میشود و تا پذیرش و انتشار نهایی ادامه پیدا میکند. پژوهشگران باید مقالهشان را مطابق با فرمت و استانداردهای همان نشریه آماده کنند، آن را از نظر نگارشی و زبانی ویرایش کنند، فایلهای لازم مثل کاورلتر را تهیه کرده و مقاله را از طریق سایت مجله ارسال کنند. بعد از ارسال، مقاله وارد فرایند داوری میشود و در صورت تأیید، پذیرش نهایی صادر میشود. موسسه سینا ترجمه در تمام این مراحل از آمادهسازی مقاله گرفته تا ارسال، پیگیری، پاسخ به داوران، و چاپ نهایی، همراه پژوهشگران است.
جهت اطلاعات بیشتر برای هر کدام از این خدمات میتوانید با کارشناسان ما از طریق تماس یا پست الکترونیکی موسسه و همچنین از طریق شبکه های مجازی (واتسپ، اینستاگرام، تلگرام و ایتا) در ارتباط باشید

راههای ارتباطی با ما
جزئیات ضروری برای تکرار مطالعه باید ذکر شوند.
بله، یکی از مهمترین دلایل ریجکت است.
شفافیت، دقت و قابلیت بازتولید.