سینا ترجمه
سینا ترجمه:یکی از بزرگترین چالش ها برای افرادی که نیاز به چاپ مقالات علمی دارند، راه های تشخیص مجلات جعلی و فیک است. در این مطلب به این موضوع خواهیم پرداخت.
در چند سال اخیر چاپ مقالات، بدلیل اهمیت بالای علمی، مورد توجه بسیاری از دانشجویان، محققان و اساتید دانشگاه ها قرار گرفته است. معمولا دانشجویانی که نیاز به تقویت رزومه دارند، میخواهند فارغ التحصیل شود یا از دانشگاه های معتبر اپلای بگیرند، همچنین اساتیدی که نیاز به تغییر وضعیت و ارتقای علمی دارند و یا محققانی که میخواهند یافته های جدید خود را بنام خود ثبت نمایند، نیاز دارند تا مقالات علمی خود را در نشریات معتبر به چاپ برسانند. با توجه به اهمیت موضوع، متاسفانه در این چند سال اخیر، شاهد سو استفاده برخی افراد از این موضوع بودیم که با به راه انداختن سایت های جعلی، بسیاری از افراد را با مشکل مواجه ساخته اند، از این رو در این مطلب میخواهیم در مورد راه های تشخیص مجلات جعلی و فیک صحبت کنیم.
در سالهای اخیر، فضای نشر علمی بهویژه در حوزه چاپ مقاله برای مصاحبه دکتری، ارتقای مرتبه علمی، اپلای تحصیلی، افزایش امتیاز پژوهشی و دفاع از پایاننامه بهشدت تحت تأثیر ظهور مجلات جعلی و فیک قرار گرفته است. این مجلات با ظاهری فریبنده و ادعاهای اغراقآمیز، بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران را گرفتار کردهاند؛ بهگونهای که حتی افراد با سابقه علمی نیز گاهی قربانی این فضا میشوند.
شناخت مجلات جعلی صرفاً یک مهارت ساده نیست، بلکه یک دانش ضروری در مسیر حرفهای پژوهش محسوب میشود؛ چراکه یک انتخاب اشتباه میتواند کل زحمات علمی فرد را زیر سؤال ببرد.
مجلات جعلی یا Predatory Journals نشریاتی هستند که بدون پایبندی به اصول اخلاق نشر، تنها با هدف کسب درآمد از نویسندگان فعالیت میکنند. این مجلات از ضعف نظارت، فشار دانشگاهها برای تولید مقاله و نیاز فوری پژوهشگران به چاپ مقاله سوءاستفاده میکنند.
این نشریات معمولاً:
خود را همسطح مجلات معتبر بینالمللی معرفی میکنند
از نامها و عناوین بسیار مشابه ژورنالهای معتبر استفاده میکنند
فرآیند داوری را حذف یا کاملاً صوری میکنند
کیفیت علمی مقاله برایشان اهمیتی ندارد
در واقع، در این مجلات مقاله خریداری میشود نه ارزیابی علمی.
نکته بسیار مهم این است که هر مجلهای که ضریب تأثیر پایین دارد، جعلی نیست. برخی مجلات نوپا یا منطقهای ممکن است کیفیت متوسطی داشته باشند اما همچنان واقعی و معتبر باشند.
📌 تفاوت کلیدی:
مجله ضعیف: داوری واقعی دارد، اما سطح علمی پایینتر است
مجله جعلی: داوری ندارد و فقط هزینه دریافت میکند
تشخیص این تفاوت نیازمند بررسی چندلایه است، نه قضاوت سریع.
نمایهسازی معتبر مهمترین شاخص اعتبار یک مجله است. مجلات جعلی معمولاً با ادعای دروغین نمایه بودن مخاطب را فریب میدهند.
برای بررسی صحیح باید:
نام دقیق مجله (نه ISSN یا مخفف) در سایت رسمی Scopus یا Web of Science جستوجو شود
سال پوشش نمایهسازی بررسی شود (برخی مجلات قبلاً نمایه بودهاند اما حذف شدهاند)
ناشر (Publisher) مجله با اطلاعات پایگاه تطابق داشته باشد
🚨 بسیاری از مجلات جعلی از عباراتی مثل “Indexed in Scopus Database” استفاده میکنند بدون اینکه واقعاً وجود خارجی داشته باشد.
وبسایت یک مجله معتبر، ویترین حرفهای آن است. بررسی دقیق سایت میتواند اطلاعات بسیار مهمی ارائه دهد.
نشانههای خطر در وبسایت:
صفحات ناقص یا لینکهای غیرفعال
کپی بودن متنها از سایتهای دیگر
عدم شفافیت در سیاست داوری (Peer Review Policy)
نبود بخش Ethics & Malpractice
آدرس فیزیکی نامشخص یا جعلی
در مقابل، مجلات معتبر دارای:
راهنمای دقیق نویسندگان
توضیح شفاف مراحل داوری
آرشیو منظم شمارهها
اطلاعات کامل ناشر هستند
هیئت تحریریه مهمترین عنصر علمی یک مجله است. مجلات جعلی اغلب در این بخش بیشترین ضعف را دارند.
باید بررسی شود:
آیا سردبیر و اعضای هیئت تحریریه سابقه علمی واقعی دارند؟
آیا نام آنها در Google Scholar، Scopus Author Profile یا سایت دانشگاهها وجود دارد؟
آیا وابستگی سازمانی مشخص و معتبر دارند؟
🚨 در بسیاری از موارد، مجلات جعلی از نام پژوهشگران واقعی بدون اطلاع آنها استفاده میکنند.
داوری علمی واقعی فرآیندی چندمرحلهای است که شامل بررسی اولیه، داوری تخصصی، اصلاحات نویسنده و تصمیم نهایی میشود.
اگر مجلهای:
پذیرش را ظرف چند روز اعلام کند
هیچ اصلاحی درخواست نکند
گزارش داوری ارائه ندهد
تقریباً میتوان گفت داوری واقعی انجام نشده است.
یکی از نشانههای بسیار مهم مجلات جعلی، ابهام در هزینههاست.
مجلات جعلی معمولاً:
هزینه را بعد از پذیرش اعلام میکنند
مبلغ را متغیر و چانهزنیپذیر تعیین میکنند
پرداخت را به حساب شخصی درخواست میکنند
رسید یا فاکتور رسمی ارائه نمیدهند
در حالی که مجلات معتبر:
هزینه را از ابتدا اعلام میکنند
سیاست APC مشخص دارند
پرداخت از مسیر رسمی ناشر انجام میشود
مجلات جعلی بهشدت وابسته به ایمیلهای تبلیغاتی انبوه هستند.
ویژگیهای این ایمیلها:
متنهای کلی و غیرشخصی
وعده چاپ سریع و تضمینی
عدم تطابق موضوع ایمیل با رشته شما
فشار برای ارسال فوری مقاله
این شیوه ارتباط، با استانداردهای نشر علمی مغایرت دارد.
ISSN، DOI و Publisher باید همگی:
قابل رهگیری باشند
با اطلاعات رسمی تطابق داشته باشند
در پایگاههای معتبر ثبت شده باشند
🚨 استفاده از DOI جعلی یا ISSN سرقتشده یکی از ترفندهای رایج مجلات فیک است.
بسیاری از مجلات جعلی با ساخت شاخصهای جعلی تلاش میکنند خود را معتبر جلوه دهند.
❌ شاخصهای بیاعتبار:
Global Impact Factor
Cosmos Impact Factor
Scientific Journal Impact Factor
📌 تنها Impact Factor معتبر، شاخص ارائهشده توسط Journal Citation Reports (JCR) است.
چاپ مقاله در این مجلات میتواند:
باعث رد کامل مقاله در مصاحبه دکتری شود
اعتبار علمی پژوهشگر را مخدوش کند
امکان استفاده مجدد از مقاله را از بین ببرد
سابقه منفی در پرونده پژوهشی ایجاد کند
اعتماد اساتید داور را کاهش دهد
✔️ بررسی همزمان چند شاخص اعتبار
✔️ مشورت با اساتید و متخصصان نشر
✔️ بررسی تجربه سایر نویسندگان
✔️ عدم اعتماد به تبلیغات و وعدهها
✔️ استفاده از خدمات مشاوره تخصصی معتبر
همانطور که میدانید، هر چیزی که مورد توجه زیادی قرار بگیرد، مستعد سود استفاده و سود جویی مالی غیر قانونی، توسط فرصت طلبان است. این افراد بخوبی از اهمیت موضوع چاپ مقالات آگاه هستند و با تاسیس یک سایت فیک بنام مجلات معتبر، محققان را به اشتباه میندازند. زمانی که افراد از طریق این سایت اقدام میکنند، ممکن است به آنها نامه پذیرش فیک هم ارسال گردد، از این رو محققان دچار اشتباه شده و هزینه های درخواستی را به حساب این افراد واریز میکنند.
این مجلات علاوه بر زیان های مالی، میتوانند باعث تخریب شدید وجه محققان شوند و متاسفانه برای دانشگاه ها در این مورد خاص هیچ عذری مورد پذیرش نیست و امتیازات منفی بسیاری برای افراد به همراه خواهد داشت.
برای جستجوی مجلات معتبر می توانید از نشانه های اینترنتی زیر برای هر یک از مجلات استفاده کنید:
ISI: http://ip-science.thomsonreuters.com
ISC: http://www.isc.gov.ir
Scopus: http://www.scimagojr.com
Pubmed: https://www.nlm.nih.gov/bsd/serfile_addedinfo.html
موسسه سینا ترجمه با هدف ارتقاء سطح پژوهشهای علمی، خدماتی تخصصی در زمینه معرفی رایگان مجلات علمی معتبر بینالمللی را به پژوهشگران در تمامی رشتهها و حوزههای دانش ارائه مینماید. این فرآیند با دریافت چکیده مقاله، توسط تیمی متشکل از کارشناسان مجرب و متخصص در رشتههای علمی مرتبط، هدایت میشود.این کارشناسان با بهرهگیری از دانش تخصصی و با در نظر گرفتن معیارهای دقیق علمی، مناسبترین و معتبرترین مجلات بینالمللی را بر اساس تطابق موضوعی، سطح علمی مقاله، نمایههای معتبر (مانند Web of Science و Scopus)، استانداردهای فرایند داوری، و اهداف انتشار هر مجله، به پژوهشگران معرفی میکنند. این رویکرد هدفمند، به طور قابل توجهی شانس پذیرش مقالات در نشریات علمی برجسته را افزایش میدهد.
جهت اطلاعات بیشتر برای دریافت مجلات داخلی و خارجی میتوانید با کارشناسان ما از طریق تماس یا پست الکترونیکی موسسه و همچنین از طریق شبکههای مجازی (واتسپ، اینستاگرام، تلگرام و ایتا) در ارتباط باشید
راههای ارتباطی با ما
در اغلب موارد خیر، زیرا مقاله دیگر قابل ارسال به مجلات معتبر نخواهد بود.
بله، اساتید داور معمولاً آگاهی کامل دارند و بهراحتی این مجلات را تشخیص میدهند.
خیر، بسیاری از مجلات معتبر IF ندارند اما نمایه معتبر دارند.
